Wereld op de kop

Woordspeling van een beeldmaker

2011-09-19T18:48:00.005+02:00

Wachten op het hoogtepunt

Heb ik ernaar uitgekeken?
Of alleen op gewacht?

Misschien overkwam het me wel

Stilstaan

2011-09-01T10:35:00.004+02:00

In de trein kom ik tot inkeer. Ik wil niet afgeleid zijn door Facebook en andere digitale lolletjes. Ik mis wat er om me heen gebeurt, geniet niet echt van de cappuccino en van het uitzicht. Ik heb er geen aandacht voor. Een goed gesprek kan er ook voor zorgen dat je het uitzicht mist. Maar dat is minder erg. Tenzij je losse lippen hebt en elk gesprek goed noemt.

Het liefst doe ik niets. Of schrijven zoals nu. Digitale gadgets zijn soms een afleiding, soms een hulpmiddel. Stilstaan bij de mooie dingen. Die me anders ontgaan. Dat is een levenshouding die iets oplevert. Ik weet het maar handel er niet altijd naar.

Meestal wel. In ieder mens kun je iets moois zien. Vooral in oude mensen. Fascinerend. Ik denk regelmatig aan jongeren die gameverslaafd zijn. Ze zoeken iets wat tussen spanning en opwinding ligt, excitement. Het ligt verborgen in de wereld om hen heen, maar ze zoeken het in een digitale werkelijkheid.

Wat zie je? Wat voel je? Wat ruik je? Wat hoor je gebeuren? Zulke 'langzame' vragen zijn zo nodig. Voor mij en voor een generatie. Ik druk op publiceer en kijk weer naar buiten en om me heen.

Location: Leeuwarden,The Netherlands

Bored Room

2011-03-09T15:59:00.000+01:00

Om de hoek zijn ze bezig met het klussen aan een bored room. Waarom zou je daar zoveel moeite voor doen? Een plek inrichten om je bored meetings te houden. Dat is toch van tevoren vragen om moeilijkheden?

Het blijkt dat als je vergaderingen staande doet, je een derde van de tijd kunt winnen. Vergaderingen moeten ook niet langer dan een uur duren, want de aandachtsspan van de gemiddelde mens is niet langer.

Mijn tips voor de inrichting (met dank aan het Psychologie magazine):

alle stoelen eruit en zitzakken waarop je ook rechtop kunt zitten met secretaresses die op rolschaatsen de koffie komen brengen
veel planten en wat vlinders loslaten en de temperatuur flink opvoeren
barkrukken aan een bar die aan twee kanten open is zodat de voorzitter tussendoor de drankjes kan verzorgen

Cultuurveranderingen in groepen - management of leiderschap?

2010-11-19T21:23:00.003+01:00

Als management hetzelfde is als denken dat je mensen door controle en beheersing kunt krijgen waar je ze wilt hebben; dan kunnen we pure management afschrijven als onvoldoende. Mensen als processen behandelen, dan loop je op een gegeven moment vast. Uiterlijke (en tijdelijke) gedragsverandering en grote kans op muiterij!

Maar als leiderschap hetzelfde is als denken dat het genoeg is dat je jezelf bent, je eigen ontwikkeling voorop staat en je af en toe wat reflecteert en de goede dingen benadrukt; dan is het niets anders dan zweverig goedpraten wat beter zou kunnen en billboards met statements ophangen die niet waar te maken zijn.

Juist van verhalen van fouten en mislukkingen kun je leren hetzelfde niet ook fout te doen. Juist in de wrijvingen met andere mensen, kun je ontdekken wat je dierbaar is en waar je blijkbaar beter van jezelf dacht dan wat de werkelijkheid is. Mensen als processen behandelen is een vluchtweg, maar doorslaan naar de andere kant is net zo goed een vluchtweg. Een schop onder de kont of de hand boven het hoofd houden kunnen beide erg destructief zijn.

Wat we wel eens nodig konden hebben, is mannen en vrouwen die door de praktijk van het maken van fouten, niet meer bang zijn om onzekerheden in zichzelf en anderen te merken. Niet meer zenuwachtig worden als er open kaart gespeeld wordt en de waarheid ruw op tafel wordt gesmeten. Mannen en vrouwen gevormd door het leven met een incasseringsvermogen en een vermogen om kwetsbaar te zijn. Dat zijn duur betaalde competenties, die maar beter benut kunnen worden.

Deze mannen en vrouwen kunnen in de organisatie beginnen mensen te vinden die open staan vriendschap aan te gaan. Mensen die zich herkennen en uitgedaagd worden ook kwetsbaar te zijn en hun angsten onder ogen te zien. De clou is vooral aandacht en tijd te geven aan die mensen. Als anderen opmerken wat het oplevert en ze willen dat ook, komen ze vanzelf wel. En als je ziet dan mensen zich buitengesloten voelen en zichzelf terugtrekken in afwijzing, help je hen in hun proces om te wachten op het moment dat ze wel klaar zijn om zich ook kwetsbaar op te stellen.

Dat is een subtiele manier van inrichten van het ondersteunen van de natuurlijke processen van hoe mensen veranderen. Geen grof gereedschap inzetten dat de plank mis slaat. Niet het forceren van mensen in wat niet bij hen past. Ook niet het glad wrijven van elke oneffenheid en doen alsof het niet bestaat.

Maak die kwetsbaarheid maar erg gewild. Iets waar je graag moeite voor wilt doen, als je eenmaal hebt kunnen zien wat het oplevert. Niet iedereen zal het met gejuich ontvangen, want het is confronterend. Maar je kunt het zo veel sneller leren als anderen het voor doen. En waardoor een cultuurverandering in groepen mensen sneller verloopt. Dat is pas leiderschap!

Ik leer anders!

2010-04-13T13:57:00.001+02:00

Ik herken bij mezelf de behoefte om “anders te leren” op sommige vlakken, waar ik minder snel leer dan de gemiddelde mens om mij heen. Als kind heb ik nooit het vertrouwen ontwikkeld dat ik fysieke dingen kan leren en controle heb over mijn lichaam.

Fietsen zonder handen heb ik pas op mijn 18e geleerd en met een beenzwaai van de fiets afstappen nog veel later. De afgelopen winter werd ik daar door de sneeuw weer mee geconfronteerd. Ik heb jaren geleden weken zo’n last gehad van mijn heup na een val, dat ik niet meer naïef door de sneeuw kon rijden. Ik fietste er voorzichtig doorheen uit onzekerheid en om niet te willen vallen.

Als anderen dan niet doorhebben dat ik een leerbehoefte heb en steeds verder voor me uit gaan fietsen, word ik me bewust van mijn “beperking”. Ik probeer bij te blijven maar dat kost me zoveel energie en het is heel frustrerend als degene die voor je fietst zonder moeite door de sneeuw ploegt. Vaak levert dat zelfs desperate feelings op: “Zie je dan niet dat ik hulp nodig heb?” Maar hardop die vraag stellen is kwetsbaar. Als iemand dan wel ziet dat ik aanmoediging nodig heb of tips, dan helpt dat me echt verder. En het zorgt ervoor dat ik de rest van de winter met plezier door de sneeuw fiets.

Sommige mensen leren bijvoorbeeld snowboarden met vallen en opstaan. Ik weet zeker dat als ik het zo had moeten leren, ik heel snel was afgehaakt. Ik heb iemand nodig die mijn voortgang ziet, me begeleidt en aanmoedigt. Ik heb het snowboarden dit voorjaar wat mogen leren. Op een gegeven moment kostte het meekomen met de groep op lastige pistes zoveel energie dat ik niet aan leren toekwam. En toen was het klaar: de volgende dag zei ik tegen de groep dat ik niet meer meeging en dat ik een gemakkelijke piste ging pakken om op mijn eigen tempo te oefenen. Dat was de dag met de meeste vooruitgang en de meeste voldoening.

Ik heb nog steeds een voorkeur voor leersituaties waarbij ik stap voor stap word meegenomen door een “leraar” (of vriend) die weet wat ik nodig heb. Het is een heel groot geschenk als iemand tijd in je wil investeren en je wil meenemen naar een ander niveau. Veel dingen kunnen we onszelf aanleren, maar de man of vrouw die zichzelf veel dingen heeft aangeleerd is in mijn ogen toch veel minder bevoorrecht dan de man of vrouw die een aantal dingen heeft mogen leren van vriendelijke mensen om hem of haar heen.

Het is een voorrecht (en de bedoeling) om van anderen leren. Ik mag mezelf ook geven in het proces dat anderen meemaken. Elke keer ervaar ik weer hoe waardevol het is om er op deze praktische manier voor elkaar te zijn.

Wat is duurzaam?

2009-12-09T10:33:00.007+01:00

Vrijdag begint de trip naar Kopenhagen. Met 100 andere jongeren gaan we op elektrische scooters via The Road to Copenhagen. Het thema is duurzaamheid.

“Hoe zorgen we ervoor dat generaties na ons een goed leven hebben?”

Dat is een andere vraag dan: “Hoe verminderen we de CO₂ uitstoot?” Gelukkig hebben andere mensen het denkwerk voor ons gedaan en de conclusie getrokken dat voor een goed leven in de toekomst, we de uitstoot van koolstofdioxide moeten verminderen.

Koolstofdioxide

Het vrijkomen van CO2 hoort bij het natuurlijke proces. Levende wezens nemen zuurstof op uit de lucht en stoten koolstofdioxide uit. Planten nemen koolstofdioxide op uit de lucht en zetten zuurstof weer af. De planten die al tijden liggen te rotten onder de aardoppervlak, hebben hun voorraad koolstofdioxide niet kunnen afgeven. Bij verbranding door de mens, komt de koolstofdioxide weer vrij. Maar wel in een heel andere tijd en dus in een ander natuurlijk evenwicht. Dat evenwicht wordt dus door de uitstoot van industrie en verkeer verstoord.

Maar een leefbare aarde is natuurlijk nog maar de minimale voorwaarde voor een leefbare aarde. Als iedereen vol vreugde en zuurstofinnemend elkaar de hersens inslaat, ben je nog niet veel verder. Maar goed, nu richten we ons op de kwaliteit van de lucht om ons heen.

Duurzaamheid
Misschien, heel misschien, als de top van wereldleiders een oplossing gevonden heeft, kunnen de leiders zich richten op het vervolg om het thema duurzaamheid uit te werken. Maar zelfs in het vinden van een oplossing voor het CO₂ probleem, moet verder gekeken worden dan dat probleem alleen.

Want als koolstofreductie het doel op zich is, gaan rijke landen niet investeren in hun eigen bedrijven, want dat is in verhouding duur. Maar ze compenseren hun uitstoot door met relatief weinig geld de uitstoot van bijvoorbeeld CFK's in armere landen te verminderen. Ja, heel goed voor de ozonlaag, maar in het eigen bedrijf hoeft er niets te veranderen.

Ook het opleggen van maatregelen door de overheid (Nederland / Europa) heeft zijn beperkingen. Het is nogal een verschil met een bedrijf dat zelf haar bijdrage aan de maatschappij en omgeving ziet als deel van haar missie. Een missie die aansluit de individuele werknemers die daarin allemaal een stuk verantwoording dragen en fier zijn op deze missie.

Duurzame veranderingen

“Een betere wereld begint bij jezelf” en dat betekent in dit geval: in je eigen land en je eigen bedrijf. En dat betekent bij jou als leidinggevende of als werknemer. Je kunt niet een bedrijf verbeteren zonder naar jezelf als leidinggevende te kijken en af te vragen wat er beter kan. Niet allereerst in de processen van het bedrijf, maar in het gedrag en de houding van jou als mens. Pas dan krijgen veranderingen ruimte omdat ze niet van buitenaf opgelegd worden. Gewenst gedrag van bovenaf is nooit een goede motivator geweest. En daardoor nada duurzaam.

Maar als je aansluit bij wat je zelf echt belangrijk vindt dan wordt je gedrag bewust en krijgt het een duurzamer karakter. Daarvoor moet je stilstaan en terugkijken. Dat is pas investeren, want terugkijken levert je op de korte termijn weinig op. Het kost je wat. Maar omdat het dicht ligt bij wat jij belangrijk vindt, heb je dat er voor over. Alleen dan kun je op een goede manier duurzame ontwikkelen.

En daarvoor kun je natuurlijk altijd je mensen inhuren.

Veranderen

2009-09-25T16:12:00.002+02:00

Aan iets werken, dat hoort thuis in de maakbare wereld, de wereld van de procedures. Daar kan een verandering een doel zijn en maak je een plan hoe je dat gaat bereiken. Maar de binnenwereld, de belevingswereld van de mens, die is niet maakbaar. Je verandert als mens niet door harder aan jezelf te werken. Het gras groeit niet harder door er aan te trekken.

Verandering kan dan geen doel zijn, verandering is een gevolg. Een gevolg van jezelf leren zien en jezelf leren accepteren. Het gekke is, als dat gebeurt verander je. Werken aan jezelf bestaat helemaal niet, je kunt hooguit gunstige omstandigheden creëren door te reflecteren en aandacht aan je binnenwereld te geven.

Daniel Ofman
Interview door Ilse Engwirda in het Nederlands Tijdschrift voor Coaching nr. 4 2007

Onthufter de mens

2009-09-25T11:26:00.003+02:00

[...]

Heel veel [bedrijfs]processen zoals we ze nu kennen zijn te vet of te rigide of overbodig, te negatief voor mensen. Ze zijn industrieel bedacht en ontworpen zonder de mens als uitgangspunt te nemen. Veel processen leveren dus frustraties op. Door processen te vereenvoudigen; mensvriendelijker te maken, “bevrijd” je ze van negativiteit. Als je de mens in zijn talent krijgt dan “onthufter” je de mens.

Het gaat er niet om dat je goed moet zijn omdat je rol dat vraagt, het gaat erom dat je het echt bent. Bij een functie staat beschreven waar je goed in moet zijn. Wanneer je solliciteert, praat je daar naar toe. Als je niet meer hoeft te solliciteren maar gewoon wordt ingezet op je talenten, hoef je alleen maar te zeggen waar je goed in bent, dit wordt gematched met de processen die uitgevoerd moeten worden. Hierdoor ontstaat een ander soort organisatie. De medewerker wordt dan het bedrijf.

[...]

De nieuwe leiderschapsstijl van Pentascope is er op gericht problemen te voorkomen. Hierdoor zullen de leiders minder opvallen dan de managers. Ik maak graag het onderscheid tussen management en leiderschap. Managen doe je met processen, dingen. Mensen moet je leiden, ondersteunen met als doelstelling ze op hun talent te krijgen. Het management van processen zorgt ervoor dat de mens in zijn primaire proces alleen maar die dingen hoeft te doen die echt nodig zijn. Dus eigenlijk moeten alle processen opnieuw beoordeeld worden op wat er nou echt nodig is om het primaire proces goed te kunnen doen.

[...]

Het scenario van de hoop
Engbert Breuker

Taalgebruik

2009-07-08T13:50:00.004+02:00

Ik ben niet druk, ik ben lekker bezig!

Ik ben niet moe, ik ben lekker bezig geweest!

Ik ben niet gefrustreerd, ik train mijn flexibiliteit!

Ik verveel me niet, ik hoef even niets!

Horizontaal leiderschap

2009-07-07T11:24:00.004+02:00

Ik ben aan het nadenken over horizontaal leiderschap en het grappige is dat ik me nu pas besef dat ik volgende week als reisleider meega op een jongerenreis. Het verschil tussen management en leiderschap zou dan duidelijk moeten worden. Ik ben benieuwd hoe ik hier in zal fungeren, en ook hoe de twee andere reisleiders daarin staan. Of moet de term reismanager ingesteld worden? De reis kan wel gemanaged worden, maar de mensen moeten duidelijk begeleid (lees: geïnspirereerd) worden.

Horizontaal, dus in het gesprek met de deelnemers, zijn er oneindig veel mogelijkheden om te gaan doen. Verticaal zijn we beperkt door de voorwaarden van waar de reis heen gaat en hoeveel geld er beschikbaar is, wat de beperkingen zijn. “Hoeveel invloed willen we de deelnemers geven”, is een typische managementvraag. Mij lijkt de uitdaging, “Hoe betrekken we de ervaring en de ideeën van de deelnemers zoveel mogelijk tijdens de reis?” veel interessanter. Leiding geven is (volgens Adriaan Bekman, lector kenniskring “Mens en Organisatie”) eerder “niet doen” en meer “een proces inrichten waarin anderen kunnen doen”.

“Wanneer [deelnemers] niet worden uitgenodigd om mee te doen in [een ontwikkel- of veranderproces] maar wanner zij wel door de verandering beïnvloed en getroffen worden, dan wordt de medewerker een kans ontnomen een volgende stap te nemen.” Adriaan Bekman

Over leiderschap

2008-10-22T15:39:00.002+02:00

Leiders worden na afloop meestal geen helden genoemd. Het gaat zelfs vaak mis als leiders zelf ook helden willen worden. Vele grote leiders gingen roemloos ten onder doordat ze vanuit hun zelfoverschatting en narcisme alle eer naar zichzelf wilden toe halen. Alexander de Grote negeerde zijn adviseurs na zijn zoveelste overwinning en stierf in overmoed door een gifbeker.

Napoleon strandde met duizenden soldaten door zelfoverschatting in een verschrikkelijke winter in Rusland. De bestuurders van het Ahold concern, die vooral uitwaren op groei en meer marktaandeel raakten verstrikt in boekhoudschandalen. Als leiders goden worden, is hun val vaak nabij. Terecht wijst Manfred Kets de Vries ons op dit psychologische proces bij leiderschap. Hij noemt dit het risico tot zelfoverschatting. Leiderschap, eer en applaus doet iets met het ego van de leider. Een leider die niet alleen goed contact heeft met zijn omgeving, maar ook contact houdt met zichzelf en kritisch reflecteert op zijn innerlijke processen, geeft helden de ruimte in plaats van dat hij zelf de held gaat uithangen.

Uit: De Humanisering van een Justitiële Organisatie
Dr. G.G. Anthonio